YENİ EKOSOSYAL SİSTEM (YES)

 “Yeni Ekososyal Sistem’in yaratıcı yıkım tehlikesi bazı toplumlar, kurumlar ve hatta ülkeler için yenik ayrılınan bir savaştan daha kötü sonuçlar doğuracaktır. . .”

Zaman zaman gelinen son noktayı, gelişim sürecini, etkilerini ve geleceği objektif olarak analiz etmek için bir adım geri çekilerek büyük resime bakmak gerekmektedir. 1980’li yıllardan başlayarak 1990’lı yıllarda inanılmaz bir hız kazanan teknolojik gelişmeler hem bireyler hemde kurumlar üzerinde devrim etkisi yaratacak değişim ve gelişimlere yol açmıştır. Geçmiş ile bugünü karşılaştırmak için biraz hafızamızı zorladığımızda arkadaşlarımızla buluşmak için saat ve yer kararlaştırdığımız ancak bulunduğunuz mekandan çıktıktan sonra buluşana kadar birbirinizden haberdar olamadığımız, ülkemiz dışında gelişen ekonomik ve sosyal gelişmeleri takip edebilmenin tek yolunun yabancı görsel yayınların yaşadığımız yere gelmesini beklemek ve satın almak olduğu, bir araştırma yapmak için evimizden çıkıp en yakın kütüphaneye giderek saatlerce kaynak araştırmak zorunda olduğumuz ve bir kişiye kargo gönderdiğimizde alıcıya ulaşıp ulaşmadığını merak ettiğimiz ve bilemediğimiz günlerden, hayatımızda istediğimiz kişiyle istediğimiz anda ister görsel ister sözlü istersek de yazılı yolla iletişim kurma fırsatının olduğu, bilgiye hem ücretsiz hemde bir ekran önünden parmağımızın tek bir hareketi ile “tıklayarak” ulaştığımız ve gönderdiğimiz kargonun saat saat nerede olduğunu ve alıcıya ulaşıp ulaşmadığını kolaylıkla izleyebildiğimiz günlere geldiğimizi farkediyoruz.

Yaşanan teknolojik gelişmelerin ve 1990’lı yıllarda internetin hem bireylerin hemde kurumların iletişim ve iş yapma şekillerine entegre olması sonucu dünya üzerinde oluşan dijital sinir sistemi, dünya üzerinde bulunan farklı bölgeleri farklışekillerde etkiliyerek toplumları birbirleri ile buluşturmuş ve yeni bir dünya düzeni kurmuştur. Bu yeni dünya düzeni bireylerin yaşam ve işşekillerini, kurumların ise işleyiş ve ticaret şekillerini yeniden düzenlemiştir. İçeriği ve etkileri sebebi ile dünya üzerinde oluşan bu yeni düzenin adı “Yeni Ekosoyal Sistem (YES)” dir.

Yeni Ekososyal Sistem (YES) teknolojik gelişmelerin, dünya üzerinde yaşayan toplumları ulusal ve uluslararası alanda elektronik sinir sistemi ile birbirine bağlaması sonucu ortaya çıkan, yeni iletişim, iş , ticaret ve yaşam biçimlerini kapsayan ve sürekli yenilenen ekonomik ve sosyal sistemdir.”

Yeni Ekososyal sistemin yaratmış olduğu en önemnli farklılık bireyler dolayısıyla toplumlar üzerindeki değişim ve gelişim etkileridir. Toplumlar üzerinde oluşan bu etkiler de kurumları değişen toplum dinamiklerine cevap vermek zorunda bırakmakta ve sonuç olarak ortaya iki kutuplu dinamik bir sistem çıkarmaktadır. Kısaca özetleyecek olursak, yeni sistemin bireyler üzerindeki gelişim ve değişim etkisi arttıkça kurumlarda bu değişime ayak uydurmak zorunda kalmaktadır. Yeni sistem bu özelliği sayesinde birbirini tetikleyen iki kutuptan oluşmakta ve sürekli yenilenen bir dinamiğe sahip olmaktadır. Yeni Ekososyal Sistemin özelliklerine kısaca göz atmak amacıyla klasik yaşam, iş ve ticaret şekilleri ile bir karşılaştırma yapmak faydalı olacaktır.

Yeni Ekososyal Sistem ile ortaya çıkan en önemli farklılık hem bireyler hemde kurumlar için kısıtlı ve klasik iletişim kanallarının ortadan kalkması, bu kanalların yerine çok alternatifli ve hızlı iletişim kanalların oluşmasıdır. Bireyler ve kurumlar bu yeni iletişim kanalları alternatifleri sayesinde ulusal ve uluslararası bazda bilgiye daha hızlı, maliyetsiz ve etkili bir şekilde ulaşmaktadırlar. Yeni iletişim kanalları özellikle kurumları ulusal platformdan uluslararası platforma taşımış ve global sistemi oluşturmuştur. Globalleşmenin bugün geldiği son noktada, teknolojik gelişmelerin yaratmış olduğu farklı iletişim kanallarının rolü oldukça büyüktür. Kurumların iç işleyişindeki verimsiz iş yöntemleri, teknolojinin getirmiş olduğu yenilikler sonucu ortadan kalkmış ve otomasyon sistemine geçiş olmuştur. Bu geçiş özellikle kurumların üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşmesine dolayısıyla verimliliklerinin artmasına sebeb olmuştur. Son olarak muhafazakar yapı ortadan kalkmış ve hem bireyler hem de kurumlar sürekli öğrenen, gelişime açık ve değişime pozitif yaklaşan bir yapıya bürünmüştür. Yeni Ekososyal Sistemin bu özelliklerine içeren toplumlar bugün “Bilgi Toplumu” olarak adlandırılmaktadırlar. Bilgi toplumu ile ilgili genel bir tanım, “Yeni EkoSosyal Sistem’in özellikleri sebebi ile toplum içerisinde yaşayan bireylerin değişim sürecine girmeleri ve bu değişim süreci sonucunda ortaya çıkan yeni YES bireysel profillerinin oluşturduğu, bireyler arasında elektronik sinir sistemi ile iletişim köprüsü kurulmuş olan, bilgi akışının yoğunlaştığı, sürekli öğrenen, günlük hayatta teknolojinin ağırlıklı olarak kullanıldığı yenilikçi ve değişime her an hazır olan toplumlar” olarak yapılabilir. Toplumda yaşayan bireylerin gelişim ve değişim sürecinde YES tarafından sunulan fırsatlar ve bu bireylerin değişim sonrası oluşan profillerine baktığımızda 1980’lerin bireyleri ile Bilgi Toplumu bireyleri arasındaki fark net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. YES tarafından bireylere sunulan fırsatlar arasında iletişim kolaylığı, hızlı ve düşük maliyet ile bilgiye erişim fırsatı, sosyalleşme, gelişim, statü ve kariyer fırsatları yer almaktadır. Bu fırsatların sonucunda gelişim ve değişim sürecini tamamlayan bireyler, bilgi toplumu bireylerinin özelliklerine sahip olmakta yada diğer bir deyişle bilgili ve kalifiye, sosyal, araştırmacı, yenilikçi, gelişime açık, kaliteli ürün ve hizmet talep eden ve kişiselleştirilmiş hizmet almak isteyen bir profile sahip olmaktadırlar. Konuya kurumlar açısından baktığımızda da yaşanan gelişim ve değişim süreci bireylerin gelişim ve değişim sürecine paralellik göstermektedir. YES’in birbirini tetikleyen iki kutuplu dinamiği çerçevesinde toplumsal değişim sürecinde benzer etkilerin kurumlar üzerinde de yaşandığı görülmektedir. YES tarafından kurumlara sunulan fırsatlar ve etkiler, iletişim ve erişim kolaylığı, uluslararası pazara açılma fırsatı, beyin gücüne sahip olma fırsatı, büyüme ve markalaşma olarak sıralanabilir. YES şirketlerin profillerine baktığımızda ise modern ve profesyonel yönetim anlayışının hakimiyeti, güçlü teknolojik altyapı, müşteri odaklı hizmet anlayışı, yenilikçi yaklaşım ve değişime açıklık özellikleri ön plana çıkmaktadır. YES’in bireyler ve kurumlar üzerindeki etkileri ve sonuçlarına baktığımızda günümüzde değişim ve gelişim süreçlerine girmeyen, girmeyi reddeden veya bu süreçleri başarı ile tamamlayamayan bireyler ve kurumlar için tehlike çanları çalmaktadır.

Bunun yanısıra, bilgi toplumu özellikleri kazanamayan toplumlar ve bu toplumların bulunduğu ülkeler, uluslararası alanda ekonomik ve siyasi açıdan rekabet avantajlarını yitirme, yeni uluslararası düzende rol alamama ve bağımlı yaşama tehlikesi ile karşı karşıyadırlar. Yeni Ekososyal Sistem’in bu yaratıcı yıkım tehlikesi bazı toplumlar, kurumlar ve hatta ülkeler için yenik ayrılınan bir savaştan daha kötü sonuçlar doğuracaktır.

Bir adım geri çekilip büyük resime baktığımızda, Türkiye’nin bu anlamda gelişimi Bilgi Toplumu olmak için yeterli hız ve kaliteye sahip midir? 

Bu makale ile ilgili yorumlarınızı ve/veya sorularınızı aşağıdaki formu doldurarak yazara iletebilirsiniz.